Bài trích trong Tạp chí Văn hóa nghệ thuật số 349 và 350 năm 2013
18 tháng 11, 2013 bởi
Bài trích trong Tạp chí Văn hóa nghệ thuật số 349 và 350 năm 2013
Administrator



 


1. Tư tưởng cải cách văn hóa trong phong trào Duy Tân/ Nguyễn Thị Ánh// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 349 .- 7/2013 .- Tr.3 - 7
Cuối TK 19, đầu TK 20 là thời kỳ đen tối trong lịch sử Việt Nam: đất nước bị thực dân Pháp xâm lược và thống trị, lần đầu tiên trong lịch sử, chúng ta gặp một kẻ thù hoàn toàn vượt xa về trình độ tổ chức xã hội, khoa học kỹ thuật, văn hóa văn minh; đời sống văn hóa của Việt Nam thời kỳ này gò bó chật hẹp trong khuôn khổ Nho giáo thủ cựu; các phong trào đấu tranh của các sĩ phu yêu nước lần lượt bị thất bại... Trong hoàn cảnh đó, phong trào Duy Tân với chủ trương khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh, mở rộng cửa sẵn sàng và tự nguyện tiếp thu văn hóa, văn minh phương Tây, thành tựu khoa học, tư tưởng tiến bộ đã tạo nên một luồng khí mới cho văn hóa xã hội Việt Nam... Lãnh tụ của phong trào là một số nhà nho mới, những người đại diện cho tầng lớp ưu tú nhất lúc bấy giờ. Chỉ với sự nhiệt tình và lòng yêu nước nồng nàn, những vị tân nho đã vượt qua những trở ngại của ý thức hệ, của hoàn cảnh vô cùng khó khăn của đất nước, đã dám hy sinh tất cả để tiến hành một cuộc đổi mới chưa có tiền lệ, làm nên một sự kiện to lớn trong lịch sử đầu thế kỷ 20.
Từ khóa: Văn hóa, Việt Nam, lịch sử, phong trào Duy Tân.

2. Văn hóa thương hiệu - Nguồn lực nội sinh của doanh nghiệp/ Trần Thị Thúy Vân// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 349 .- 7/2013 .- Tr. 8 - 11
Thương hiệu, ngày nay, đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của một doanh nghiệp. Và, khi nói tới thương hiệu, người ta thường nghĩ tới các khía cạnh kinh tế, pháp luật, marketing hay mỹ thuật công nghiệp... mà chưa quan tâm nhiều đến chiều cạnh văn hóa của thương hiệu. Vì thế, rất cần thiết tiếp cận thương hiệu như một chỉnh thể văn hóa để qua đó thấy được sức mạnh nội lực của nó đối với sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Từ khóa: Văn hóa, thương hiệu, doanh nghiệp.

3. Văn hóa dùng người của Hồ Chí Minh/ Lê Thị Hồng Điệp, Nguyễn Mạnh Hùng// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 349 .- 7/2013 .- Tr. 12 - 15
Vào năm 1923, trong buổi tiếp xúc đầu tiên với Nguyễn Ái Quốc, nhà báo Xô Viết Ôxip Mandenxtam đã nhận thấy, từ Nguyễn Ái Quốc "tỏa ra một thứ văn hóa không phải châu Âu, mà có lẽ là nền văn hóa tương lai". Với sự nhạy cảm, tinh tế của một người làm nghề báo, Ôxip Mandenxtam đã gọi tên được sức mạnh văn hóa vô hình ẩn sau giọng nói, cử chỉ và phong thái của Hồ Chí Minh từ khi còn rất sớm. Để rồi, hơn sáu thập kỉ sau, vào dịp kỉ niệm 100 năm ngày sinh của Người, "thứ văn hóa" mà Ôxip Mandenxtam tiên tri là của tương lai và được thế giới thừa nhận như là sự hội tụ những giá trị văn hóa dân tộc và thời đại, trong đó có văn hóa dùng người.
Từ khóa: Văn hóa dùng người, Hồ Chí Minh.

4. Những giá trị trong lễ lẩu then cấp sắc hành nghề/ Nguyễn Thị Tuyết Nhung// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 349 .- 7/2013 .- Tr. 16 - 19
Then là một hình thức sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng dân gian truyền thống, có lịch sử lâu đời, trong nó chứa đựng những giá trị văn hóa nghệ thuật riêng có của cư dân Tày - Nùng ở Lạng Sơn. Hát then được bảo lưu qua nhiều thế hệ và luôn xuất hiện từ đời sống thường nhật đến những sự kiện quan trọng của cộng đồng như lễ hội, đám cưới, đám ma, lễ mừng sinh nhật, cầu an, cầu phúc... Nhưng, mang giá trị đặc trưng hơn cả, có lẽ vẫn là nghi lễ lẩu then cấp sắc hành nghề ở huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn.
Từ khóa: Văn hóa dân gian, Việt Nam, lễ hội, hát then.

5. Bảo tồn phát huy di sản văn hóa phi vật thể ở Thái Nguyên/ Nguyễn Thị Tuyết Mai// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 349 .- 7/2013 .- Tr. 20 - 24
Thái Nguyên có bề dày lịch sử văn hóa truyền thống, là mảnh đất hội tụ và sinh sống của 46 dân tộc, trong đó có 8 dân tộc đông nhất là: Kinh, Tày, Nùng, Sán Dìu, Sán Chay, Dao, Mông, Hoa. Mỗi dân tộc tuy không hình thành những địa bàn định cư riêng biệt nhưng có sự tập trung ở một số vùng nhất định, tạo nên sự giao thoa văn hóa phong phú, một diện mạo văn hóa đa dạng trong thống nhất, mang tính đặc thù riêng của vùng Đông Bắc. Bài viết trình bày những hoạt động tích cực nhằm bảo tồn và phát huy những nét văn hóa truyền thống và làm phong phú thêm đời sống tinh thần của đồng bào các dân tộc ở Thái Nguyên.
Từ khóa: Văn hóa dân gian, di sản văn hóa phi vật thể, Thái Nguyên.

6. Sức ám ảnh của huyền thoại trong đời sống đương đại/ Trịnh Viết Toàn, Trần Minh Hường// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 349 .- 7/2013 .- Tr. 25 - 29
Trong những năm gần đây, suối cá thần đã trở thành địa chỉ du lịch yêu thích của nhiều người trên khắp mọi miền đất nước. Về với suối cá thần, du khách không chỉ đến với một vùng núi non thơ mộng, thiên nhiên kỳ vĩ mà còn đi vào một thế giới huyền thoại, hư hư, thực thực; được chứng kiến tận mắt đàn cá thần hiền lành, đông đúc, có con to đến hàng chục kg mà người dân ở đây gọi là bộ hạ của thần rắn... Nói chung, từ tên gọi đến các câu chuyện ly kỳ xoay quanh địa danh này đều nhuốm màu sắc huyền thoại. Đặc biệt, gần đay cũng xuất hiện những bài viết đăng trên một số trang mạng, càng làm cho một bộ phận không nhỏ người dân vốn bán tín bán nghi trở nên hiếu kì hơn bao giờ hết. Từ một trường hợp cụ thể, tác giả bài viết đã tiếp cận, lý giải những vấn đề liên quan đến tín ngưỡng, niềm tin của một bộ phận nhân dân xoay quanh suối cá thần cũng như các hiện tượng liên quan đến thần rắn trong thời gian vừa qua.
Từ khóa: Văn hóa dân gian, huyền thoại suối Ngọc, suối cá thần, Thanh Hóa.

7. Xu hướng biến đổi đời sống văn hóa khu đô thị mới ở Hà Nội/ Lê Thị Hương Huệ// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 349 .- 7/2013 .- Tr. 30 - 33
Đô thị hóa là hiện tượng lịch sử xảy ra ở hầu khắp các tộc người, các quốc gia trên thế giới. Nhưng ở từng quốc gia, từng tộc người, quá trình đô thị hóa lại diễn ra không giống nhau do tác động của các nguyên nhân khách quan và chủ quan khác nhau. Sự bùng nổ quá trình đô thị hóa trong những thập kỷ cuối thế kỷ 20, đầu thế kỷ 21, sự phát triển của các đô thị, đặc biệt là ở các nước chậm phát triển, đang đặt ra hành loạt vấn đề cần tập trung nghiên cứu, giải quyết. Những nỗ lực của các chính phủ, các tổ chức xã hội đã làm giảm thiểu những khó khăn, lúng túng trong việc quản lý kinh tế, xã hội phát sinh trong quá trình đô thị hóa. Tuy nhiên, đô thị hóa không chỉ là những vấn đề kinh tế xã hội mà còn có cả những vấn đề lớn khác nữa, trong đó phải kể đến đời sống văn hóa của khu dân cư đô thị mới.
Từ khóa: Văn hóa, khu đô thị mới, Hà Nội.

8. Vai trò của làng văn hóa trong xây dựng nông thôn mới ở Thanh Hóa/ Ngô Xuân Sao// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 349 .- 7/2013 .- Tr. 34 - 37
Xưa nay, văn hóa làng có vai trò rất quan trọng trong đời sống của người nông dân Việt Nam. Đó là cốt lõi của văn hóa dân tộc, để rồi, trải qua các biến cố lịch sử văn hóa Việt Nam không chịu sự đồng hóa, tan chảy. Cùng với chức năng chính trị, kinh tế, truyền thống văn hóa làng đã tạo cho làng là nơi hình thành, lưu giữ, phát triển và trao truyền văn hóa tới mọi cá thể trong cộng đồng. Cho nên, hiện tại dù nông thôn còn nghèo thì người nông dân vẫn có thể có đời sống văn hóa tinh thần cao, bởi đó là nơi sản sinh ra những sản phẩm văn hóa tinh thần quý báu như lòng kính lão yêu trẻ, chia sẻ giúp đỡ nhau, lối sống giản dị, tiết kiệm, thật thà, yêu quý, gắn bó với quê hương,... Truyền thống văn hóa quý báu này đòi hỏi phải được giữ gìn và phát triển trong một thiết chế đặc thù - làng văn hóa.
Từ khóa: Văn hóa, văn hóa làng, nông thôn, Thanh Hóa.

9. Âm nhạc Việt Nam trong dòng chảy thời đại/ Tạ Quang Đông// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 349 .- 7/2013 .- Tr. 38 - 41
Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc là một trong những mục tiêu hàng đầu mà Đảng ta chú trọng tới trong thời kỳ hội nhập hiện nay. Sự giao lưu văn hóa Đông - Tây ở TK 21 luôn là xu hướng tất yếu của lịch sử, do đó đòi hỏi mỗi chuyên ngành phải có những bước đi mang tính thích ứng để góp phần bảo tồn văn hóa âm nhạc truyền thống. Bên cạnh đó, tiếp thu kinh nghiệm của các nền văn hóa khác sẽ là hướng đi đúng đắn cho việc phát triển nền văn hóa âm nhạc của Việt Nam trong thời hội nhập hiện nay.
Từ khóa: Văn hóa, âm nhạc, Việt Nam.

10. Điện ảnh Việt Nam trong đời sống văn hóa đương đại/ Trần Quang Minh// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 349 .- 7/2013 .- Tr. 42 - 46
Từ năm 1986, điện ảnh Việt Nam bước sang thời kì đổi mới mở cửa với hàng loạt những đổi thay, cải cách trong xã hội. Bản chất của vấn đề là chuyển đổi nền kinh tế đất nước tưd bao cấp sang cơ chế thị trường dưới sự quản lý của nhà nước. Việc chuyển đổi này có tác động sâu sắc đến đời sống vật chất và tinh thần của xã hội, trong đó có văn hóa nghệ thuật nói chung và điện ảnh nói riêng. Bài viết giới thiệu đôi nét về điện ảnh Việt Nam trong bối cảnh văn hóa đương đại bao gồm: Bối cảnh lịch sử và thực trạng điện ảnh Việt Nam hiện nay.
Từ khóa: Văn hóa nghệ thuật, điện ảnh, Việt Nam.

11. Nghệ thuật trang trí trên bệ đá hoa sen hình hộp thời Trần/ Trần Thị Biển// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 349 .- 7/2013 .- Tr. 47 - 50
Triều đại nhà Trần (1225 - 1400) là một triều đại phong kiến trung ương tập quyền, các tầng lớp nhân dân và triều đình hòa hợp trong tinh thần tự lập, tự cường, thái bình thịnh trị. Ở giai đoạn này, Phật giáo với địa vị là quốc giáo, từng có sức mạnh tri phối nhiều hoạt động xã hội và văn hóa tinh thần. Các di tích thời Trần có số lượng nhiều, một phần nhờ vào sự tiếp thu, thừa hưởng từ thời Lý. Bài viết này nghiên cứu về giá trị nghệ thuật của một trong rất nhiều hiện vật nghệ thuật gắn liền với Phật giáo thời Trần. Tuy chỉ là bệ đá thờ Phật trong chùa, nhưng nó hoàn toàn có khả năng là một chỉ dấu nghệ thuật cuốn hút giới nghiên cứu mỹ thuật cổ hôm nay. Bởi nhìn từ góc độ nghệ thuật, đó là những bức điêu khắc độc đáo, chứa đựng cả một giai đoạn lịch sử dân tộc cùng tinh thần cộng cảm và biểu dương sức mạnh cố kết cộng đồng rất cao của người Việt, được duy trì cho đến nay.
Từ khóa: Văn hóa nghệ thuật, trang trí hoa văn, Phật giáo, thời Trần.

12. Nhận diện kịch hình thể như một thể loại sân khấu/ Nguyễn Đình Thi// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 349 .- 7/2013 .- Tr. 51 - 53
Du nhập vào nước ta từ cuối TK 20, kịch hình thể là một thể loại sân khấu sử dụng ngôn ngữ chính là cơ thể, dùng toàn bộ cơ thể để chuyển tải những điều cần thiết của cốt truyện. Kịch hình thể có thể dung nạp trong đó một số đoạn lời thoại cần thiết, kết hợp với vũ đạo dân tộc, kịch câm, ba lê, múa rối, xiếc và múa đương đại... Mặc dù mỗi đạo diễn đều có những kiến giải riêng, nhưng chính bản thân họ cũng như các nhà nghiên cứu vẫn chưa khẳng định được kịch hình thể là một thể loại hay là phương pháp sân khấu. Những hình thức sân khấu đó có nhiều tên gọi khác nhau như: sân khấu hình thể, cơ sở tâm sinh lý, sân khấu không lời, sân khấu hình ảnh... Tuy nhiên, những tên gọi đó chưa đủ để tạo nên cơ sở lý luận cho việc xác định một thể loại sân khấu.
Từ khóa: Văn hóa nghệ thuật, kịch hình thể, sân khấu.

13. Diện mạo tiểu thuyết viết về nông thôn từ 1986 đến nay/ Bùi Như Hải// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 349 .- 7/2013 .- Tr. 54 - 57
Có rất nhiều ý kiến hoài nghi, phàn nàn, báo động về sự mòn cũ của tiểu thuyết Việt Nam viết về nông thôn sau đổi mới. Nhưng cũng không thể phủ nhận những nỗ lực bứt phá của nó trong gần ba thập kỷ qua và đã để lại không ít tác phẩm có giá trị, gây dư luận trong giới phê bình, nghiên cứu và bạn đọc. Nhìn chung, tiểu thuyết nông thôn giai đoạn từ 1986 đến nay vận động và phát triển qua ba chặng đường chính, đó là: giai đoạn khởi động tạo đà (1986 - 1990); thu hoạch bước đầu (1990 - 2000); bứt phá, hội nhập (2000 - 2012).
Từ khóa: Văn học Việt Nam, tiểu thuyết, nông thôn, 1986 - 2012.

14. Niềm tin bất diệt vào văn hóa Pháp/ Nguyễn Văn Quảng// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 349 .- 7/2013 .- Tr. 58 - 62
Cộng hòa Pháp có thể được xem như biểu tượng hoàn mỹ nhất của văn minh nhân loại, hiểu theo nghĩa mọi thành viên của cộng đồng Pháp ngữ mà Pháp là một chủ lực khởi xướng và kiến tạo. Lý tưởng ấy là nền tảng của sự chung sống tất yếu trong những mối ràng buộc mà mọi ý đồ chơi trội hay khôn lỏi đều tác động tiêu cực tới quá trình phát triển chung cần lành mạnh và coi lợi ích tập thể là tối thượng.
Từ khóa: Văn hóa, Pháp, văn học, nghệ thuật.

15. Gangnam style và Gangnam đời thực/ Baek Yeong Ok// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 349 .- 7/2013 .- Tr. 63 - 67
Gangnam ở đâu? Một điều rõ ràng: Gangnam thực sự không thể tìm thấy được trong Gangnam Style (Phong cách Gangnam) của Psy. Thế nên, nó ở đâu và như thế nào?... Hơn 1,5 tỷ lượt xem clip Gangnam Style của Psy - ca sĩ nhạc nhẹ Hàn Quốc - trên Youtube đã cho thấy sức ảnh hưởng khủng khiếp của nó trên phạm vi toàn cầu. Nhưng sự khác nhau giữa Gangnam trong video clip này có lẽ cũng lớn chẳng kém, ít nhất là trong mắt nhìn của một người từng sinh sống ở Gangnam suốt thời niên thiếu trong những năm 90 TK 20. 
Từ khóa: Gangnam, Hàn Quốc, văn hóa, phong cách.

16. Chủ đất người Ma Coong trong duy trì giá trị văn hóa truyền thống/ Nguyễn Văn Trung// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 349 .- 7/2013 .- Tr. 74 - 78
Ở Việt Nam, người Ma Coong, một nhóm địa phương của dân tộc Bru - Vân Kiều, cư trú chủ yếu tại 19 bản làng rải rác dọc biên giới Việt - Lào, với khoảng 400 hộ, 1.950 khẩu, thuộc 2 xã Thượng Trạch và Tân Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình. Người Ma Coong xưa nay định cư tương đối biệt lập giữa những khu rừng đại ngàn Trường Sơn. Chính vì vậy, các sản vật từ rừng, sông suối... chính là nguồn tài nguyên góp phần nuôi sống họ. Và, việc sống còn của người Ma Coong nơi đây phụ thuộc nhiều vào cách ứng xử, khai thác và sử dụng tài nguyên thiên nhiên.
Từ khóa: Văn hóa dân gian, người Ma Coong, Quảng Bình, dân tộc thiểu số.

17. Nghệ thuật biểu diễn trong lễ hội đương đại/ Trần Thục Quyên, Nguyễn Văn Trung// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 349 .- 7/2013 .- Tr. 82 - 86
Hiện nay có rất nhiều lễ hội diễn ra quanh năm vào những thời điểm ghi nhận một sự kiện nào đó của cộng đồng. Ngoài những lễ hội truyền thống của đất nước còn có những lễ hội mới gắn với các sự kiện lịch sử hiện đại, cách mạng; lễ hội sự kiện gắn với du lịch quảng bá du lịch... và lễ hội du nhập từ nước ngoài. Dưới cách tiếp cận của nghệ thuật biểu diễn thì một số hoạt động trình diễn trong lễ hội mang nhiều màu sắc, ý nghĩa, đặc biệt trong mối tương quan giữa người trình diễn và khán giả, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa của nhân dân.
Từ khóa: Văn hóa văn nghệ, nghệ thuật biểu diễn, trình diễn, lễ hội.

18. Biểu tượng trúc mai trong ca dao người Việt và thơ Quốc âm Nguyễn Trãi/ Trương Thị Giang// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 349 .- 7/2013 .- Tr. 87 - 91
Biểu tượng trúc mai là một biểu tượng có vị trí quan trọng trong văn hóa và văn học của người Việt. Trong bài viết này, tác giả đã dựa vào sự khảo sát kho tàng ca dao người Việt và Thơ quốc âm Nguyễn Trãi để tham khảo ý nghĩa biểu tượng trúc mai được giải mã trong cuốn sách Thi pháp ca dao của tác giả Nguyễn Xuân Kính. Từ kết quả khảo sát, bài viết nêu lên một số nét tương đồng và khác biệt của biểu tượng trúc mai trong ca dao người Việt và thư Quốc âm Nguyễn Trãi.
Từ khóa: Văn học dân gian, ca dao, biểu tượng, Việt Nam.

19. Âm nhạc dân gian của người Bố Y/ Trần Quốc Việt// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 349 .- 7/2013 .- Tr. 100 - 103
Bố Y là tộc người sống ở miền núi phía Bắc Việt Nam. Tộc người này gồm hai nhóm: nhóm ở tỉnh Hà Giang có tên tự là Bố Y, nhóm ở tỉnh Lào Cai có tên tự là Tu Dí. Qua một số công trình nghiên cứu đã công bố, cũng như các tài liệu khai thác từ trí nhớ và sách chép tay của những cao niên người Bố Y, có thể thấy, ngày xưa âm nhạc dân gian củ hộ khá phong phú. Tuy nhiên, theo thời gian, do sự tác động của nhiều yếu tố, nên âm nhạc dân gian của người Bố Y ngày nay đã có những thay đổi khá nhiều.
Từ khóa: Âm nhạc dân gian, người Bố Y, dân tộc thiểu số, văn hóa văn nghệ.

20. Nghệ thuật tượng tròn trong điêu khắc lăng mộ thế kỉ 17/ Nguyễn Văn Hùng// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 349 .- 7/2013 .- Tr. 110 - 113
TK 17 đã đánh dấu sự phát triển của kiến trúc đình, chùa, đền miếu, lăng mộ... cùng các loại hình đồ gốm, điêu khắc Phật giáo, chạm khắc trang trí ở đình làng đồng bằng Bắc Bộ. Trong đó, nghệ thuật điêu khắc lăng mộ ở TK 17 đã đạt đến trình độ thẩm mĩ nhất định, góp phần vào những thành tựu chung của mỹ thuật cổ truyền Việt Nam. Trong bài viết này, tác giả đề cập đến một phần những biểu hiện đa dạng của nghệ thuật điêu khắc tượng tròn trong quan hệ với kiến trúc và trang trí lăng mộ giai đoạn này.
Từ khóa: Nghệ thuật điêu khắc, lăng mộ, thế kỷ 17, văn hóa dân gian.

21. Nghệ thuật sử dụng chữ trong thiết kế áp phích quảng cáo/ Hoàng Minh Của// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 349 .- 7/2013 .- Tr. 114 - 115
Trong sự phát triển của nghệ thuật thiết kế đồ họa, chữ là một yếu tố hàng đầu và chiếm một vị trí rất quan trọng. Hầu như trong bất cứ một sản phẩm nào của thiết kế đồ họa cũng đều có sự tham gia của chữ, nhất là đối với áp phích. Chữ trong áp phích ngoài việc truyền đạt thông tin ra còn mang giá trị nghệ thuật. Bản thân chữ luôn mang ý nghĩa và tính chất biểu hiện rất riêng, vì thế khí tham gia vào áp phích, chữ tạo ra những hiệu quả khác nhau.
Từ khóa: Quảng cáo, thiết kế đồ họa, chữ, nghệ thuật.

22. Vũ Bằng và mối ưu tâm đặc biệt với văn hóa tâm linh/ Hà Minh Châu// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 349 .- 7/2013 .- Tr. 120 - 125
Là nhà văn, nhà báo hiện diện trên văn đàn Việt Nam từ những năm 30 của TK 20, Vũ Bằng quan tâm đặc biệt đến văn hóa dân tộc. Sự ảnh hưởng của văn hóa dân tộc truyền thống - trong đó có văn hóa tâm linh - đến đời sống tinh thần của nhà văn thể hiện ở cách nghĩ, cách nhìn và cách phản ánh của ông về vấn đề văn hóa truyền thống và về cuộc đời, số phận con người. Văn hóa tâm linh trong sáng tác của Vũ Bằng vừa khẳng định những nét truyền thống quý báu về ý thức, niềm tin, lối sống và lòng nhân ái của dân tộc, vừa nhắc nhở người đọc sống tốt, sống có đạo lý và sống có ý nghĩa. 
Từ khóa: Văn hóa tâm linh, Vũ Bằng, Văn hóa nghệ thuật, văn học.


1. Chính sách kinh tế trong văn hóa và việc xây dựng ngành công nghiệp văn hóa ở nước ta/ Mai Hải Oanh// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 350 .- 8/2013 .- Tr. 8 - 12
Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc (16/6//1998) có thể coi như điểm khởi đầu cho thấy quan điểm cởi mở và nhanh nhạy của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong quá trình gắn kết hoạt động và tiềm năng văn hóa với sự phát triển kinh tế của đất nước. Trong phần giải pháp và xây dựng phát triển văn hóa, chính sách kinh tế trong văn hóa đã được coi là một trong những chính sách văn hóa quan trọng mà Việt Nam cần xây dựng và ban hành. Đại hội lần thứ XI của Đảng nhấn mạnh quan điểm "phát triển toàn diện các lĩnh vực văn hóa, xã hội hài hòa với phát triển kinh tế" cho thấy đã đến lúc Việt Nam phải nhận thức sâu sắc và theo sát sự phát triển văn hóa trên toàn thế giới để điều chỉnh cơ cấu kinh tế nhằm hướng tới mục tiêu trở thành nền kinh tế phát triển nhanh và bền vững.
Từ khóa: Kinh tế, văn hóa, xã hội, Việt Nam, quản lý văn hóa.

2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa kinh tế và văn hóa/ Hà Thị Thùy Dương// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 350 .- 8/2013 .- Tr. 13 - 15
Một quốc gia nếu chỉ tập trung vào tăng trưởng kinh tế mà không chú ý đến phát triển văn hóa thì sẽ dân tới nhiều hệ quả xấu cho xã hội, thậm chí kinh tế không tăng trưởng, hoặc tăng trưởng không vì sự tiến bộ. Đảng ta đã khẳng định phải "phát triển toàn diện các lĩnh vực văn hóa, xã hội hài hòa với phát triển kinh tế". Ngay từ khi nước ta giành được độc lập, Hồ Chí Minh đã có tư tưởng đúng đắn về sự phát triển đồng bộ cả kinh tế lẫn văn hóa. Giácủa tư tưởng ấy không chỉ có ý nghĩa một thời mà nhiều thời, không chỉ có tầm vóc dân tộc mà còn có tầm vóc nhân loại, thời đại.
Từ khóa: Kinh tế, văn hóa, tư tưởng Hồ Chí Minh.

3. Những thiền sư Đại Việt đến từ Chiêm Thành/ Đinh Đức Tiến, Nguyễn Duy Hùng// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 350 .- 8/2013 .- Tr. 16 - 20
Theo nhiều tài liệu cổ sử ghi chép lại, mối quan hệ giữa Đại Việt - Chămpa đã diễn ra từ rất sớm (ít nhất là vào thời Đinh - Tiền Lê) và xuyên suốt trong nhiều thế kỷ tiếp theo. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng, Đại Việt là một mô hình thu nhỏ của Trung Hoa, bởi thực tế, người Việt ảnh hưởng, tiếp nhận một cách mạnh mẽ văn hóa Hán, lối sống của người Hán từ phong tục, tập quán, mô hình nhà nước, thể chế chính trị, hệ tư tưởng... Tuy nhiên, trong những trường hợp cụ thể thì chúng ta lại thấy sự khác biệt của văn hóa Việt truyền thống so với Trung Hoa. Điều này có thể giải thích rằng, trước khi văn hóa Trung Hoa ảnh hưởng tới Đại Việt thì bản thân người Việt đã có một nền văn hóa (phi Hoa) của riêng mình.
Từ khóa: Văn hóa, Chăm pa, Đại Việt, lịch sử.

4. Du lịch dựa vào cộng đồng và vấn đề bảo tồn văn hóa địa phương/ Đặng Thị Diệu Trang// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 350 .- 8/2013 .- Tr. 25 - 30
Một vài thập kỉ gần đây, trong các chính sách phát triển của chính phủ Việt Nam, du lịch thường được nhắn đến như là một trong những xu hướng mang tính chiến lược, tạo động lực phát triển kinh tế xã hội, đóng góp vào sự tăng trưởng mọi mặt của đất nước. Với mục tiêu này, nhiều hoạt động du lịch đã được triển khai khá thành công ở nhiều tỉnh thành trong cả nước. Bên cạnh nhiều loại hình du lịch phổ biến như tham quan, di sản, khám chữa bệnh, mạo hiểm, giáo dục... thì du lịch dựa vào cộng đồng không chỉ mang lại nguồn lợi kinh tế hấp dẫn mà còn có ý nghĩa nhiều mặt trên các phương diện văn hóa xã hội. Đây là loại hình du lịch mới được triển khai mạnh mẽ trong những năm gần đây và là bước tiếp cận mới tạo cơ hội để quảng bá hình ảnh Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Từ khóa: Văn hóa, du lịch, Việt Nam, du lịch dựa vào cộng đồng.

5. Cầu cúng tại đền Bảo Hà/ Vũ Thị Uyên// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 350 .- 8/2013 .- Tr. 31 - 35
Nằm cách TP Lào Cai 70km về phía Nam, đền Bảo Hà được xây dựng ở nơi có địa thế đẹp, lưng tựa đồi Cấm, mặt hướng ra sông Hồng. Đền được xây dựng vào cuối đời Lê (niên hiệu Cảnh Hưng), thờ danh tướng Hoàng Bảy họ Nguyễn, có công bảo vệ và xây dựng tổ quốc ở cửa ải Lào Cai. Đền Bảo Hà là khu di tích lịch sử cấp quốc gia được nhà nước xếp hạng vào tháng 11-1997. Kiến trúc nguyên thủy của đền được giữ lại gần như toàn bộ cho đến ngày nay, thể hiện sự uy nghi và trang nghiêm nhưng không quá cầu kỳ. Bài viết giới thiệu về danh tướng Hoàng Bảy và việc cúng bái ở đền Bảo Hà hiện nay.
Từ khóa: Văn hóa, phong tục, đền chùa, đền Bảo Hà, Lào Cai.

6. Nhận diện âm điệu bài chòi/ Bùi Trong Hiền// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 350 .- 8/2013 .- Tr. 36 - 41
Nghệ thuật hô bài chòi vốn được xem như một giá trị đặc trưng của vùng dân ca Nam Trung Bộ. Với bất kì một câu thơ lục bát, người chơi đều có thể vận vào một trong những làn điệu bài chòi. Vậy đâu là quy luật vận hành âm điệu đặ trưng của bài chòi? Bài viết xin giới thiệu những nội dung chính sau đây: Hàng âm cấu tạo - thang âm; Sơ đồ âm điệu - phương pháp trang điểm bậc âm.
Từ khóa: Văn hóa dân gian, nghệ thuật, âm nhạc, bài chòi.

7. Kiến trúc và điêu khắc đền Gióng/ Trang Thanh Hiền// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 350 .- 8/2013 .- Tr. 47 - 51
Đền Gióng, thuộc xã Phù Đổng, huyện Gia Lâm - Hà Nội, ven bờ tả ngạn sông Đuống, là một trong những di tích nổi tiếng cả về nghệ thuật kiến trúc cũng như về lễ hội thuộc hàng đặc sắc nhất vùng Kinh Bắc. Xưa, Phù Đổng thuộc đất Tiên Du, tỉn Bắc Ninh, cũng là quê hương phát tích của nhà Lý, và đền Gióng cũng là nơi gắn bó chặt chẽ với sự ra đời, thịnh vượng của triều đại này.
Từ khóa: Lịch sử, văn hóa, kiến trúc, điêu khắc, đền Gióng.

8. Tiếp cận kịch cổ điển theo xu hướng bản địa hóa giá trị toàn cầu/ Lê Mạnh Hùng// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 350 .- 8/2013 .- Tr. 52 - 54
Qua hàng ngàn năm lịch sử, sân khấu thế giới đã để lại một khối lượng đồ sộ các tác phẩm kịch. Sức sống của những tác phẩm này đã vượt qua thời gian, qua nhiều mô hình cấu trúc xã hội với những tập tục, văn hóa tín ngưỡng, quan điểm chính trị, đạo đức và lối sống khác nhau. Kịch cổ điển hầu hết đều có nguồn gốc từ các nước châu Âu, phản ánh những mâu thuẫn, xung đột, tính cách ở nhiều thời đại lịch sử, xã hội, văn hóa khác nhau, nhưng lại hàm chứa những giá trị cốt lõi mang tính toàn nhân loại. Để có thể đưa những kiệt tác nghệ thuật đỉnh cao đó đến với mỗi dân tộc, mỗi quốc gia thì cần tìm ra cách tiếp cận riêng. Ngày nay, xu hướng tiếp cận chủ đạo kịch cổ điển là bản địa hóa những giá trị toàn cầu.
Từ khóa: Văn hóa, nghệ thuật, kịch cổ điển, sân khấu.

9. Biểu tượng đá và nước trong nghệ thuật vườn cảnh phương Đông/ Lê Thu Nở// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 350 .- 8/2013 .- Tr. 59 - 64
Trong tâm thức nhân loại, nếu như nước được xem là mạch nguồn khởi sinh và nuôi dưỡng sự sống, còn đá là một điểm tựa vững chắc thì trong nghệ thuật nói chung và nghệ thuật làm vườn nói riêng, đá và nước trở thành hai hình ảnh mang nhiều ý nghĩa biểu tượng. Đá và nước, với tính chất đặc trưng của nó, đã tạo nên các góc khuất, những ấn tượng đưa đến hiệu ứng thẩm mỹ, chứa đựng triết lý, cái nhìn thấu thị về con người và vũ trụ. Có lẽ vì vậy mà từ lâu, đá và nước đã có sự kết hợp, tạo thành cặp biểu tượng sóng đôi xuất hiện trong thơ ca, trên tranh thủy mặc, và đặc biệt, trong nghệ thuật vườn cảnh phương Đông.
Từ khóa: Nghệ thuật, phương Đông, vườn cảnh, đá, nước.

10. Một số đặc điểm văn hóa của đạo Cao Đài/ Đinh Quang Tiến// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 350 .- 8/2013 .- Tr. 72 - 76
Đạo Cao Đài là tôn giáo do người Việt Nam sáng lập năm 1926 tại Tây Ninh nên mang đặc điểm văn hóa của cư dân Nam Bộ. Mục đích của đạo Cao Đài nhằm đưa chân lý của các tôn giáo chân chính hướng dẫn con người sống có đạo đức, hoàn thiện hóa bản thân, xã hội và giải thoát linh hồn hướng tới một con người chuẩn mực, toàn diện, đạo đức, đoàn kết xây dựng xã hội hòa bình, an lạc. Đạo Cao Đài chủ trương tôn trọng tín ngưỡng của các tôn giáo và nêu nguyên lý chung của tôn giáo là đề cao đạo đức, lối sống nhân ái, thương yêu nhằm giác ngộ nhân loại toàn cầu. Với tư tưởng đó, chỉ trong một thời gian từ 1926 đến 1934, đạo Cao Đài đã thu hút hàng triệu người nhập môn vào đạo. Qúa trình hình thành và phát triển của đạo Cao Đài đã góp phần làm đa dạng, phong phú nền văn hóa Việt Nam.
Từ khóa: Văn hóa, đạo Cao Đài, Nam Bộ.

11. Cây đàn ghi ta trong đới sống âm nhạc Việt Nam/ Lương Đức Thắng// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 350 .- 8/2013 .- Tr. 80 - 83
Trong đời sống văn hóa âm nhạc thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng, không nhạc cụ nào lại phổ biến như cây đàn ghi ta. Nó có mặt trong nhiều gia đình, công sở, đơn vị quân đội, và các nhóm nhạc nhẹ với sân chơi rộng khắp từ rạp hát, sân vận động, tụ điểm giải trí, câu lạc bộ, quán bar, khách sạn... Nó như một công cụ giao tiếp trong các cuộc vui của giới trẻ, của nghệ sĩ đường phố và những người mưu sinh bằng hát rong. Cây đàn ghi ta không đơn thuần là một công cụ diễn tấu, mà nó còn góp phần tạo nên những trào lưu văn hóa đại chúng như một nét đặc trưng của xã hội hiện đại. Hiện thực ấy đã nói lên sự gần gũi của cây đàn ghi ta với các thang bậc tâm hồn con người.
Từ khóa: Văn hóa, âm nhạc, nhạc cụ, ghi ta, Việt Nam.

12. Tranh dân gian Hàng Trống - Nét văn hóa độc đáo của người Hà thành/ Lê Trọng Nga// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 350 .- 8/2013 .- Tr. 95 - 98
Từ xa xưa, thú chơi tranh Hàng Trống của người Hà thành là một nét văn hóa, mọt phong tục đẹp, đặc biệt khi mỗi dịp tết đến xuân về. Tranh Hàng Trống có giai đoạn phát triển cực thịnh trong những năm cuối TK 19, đầu TK 20, từng trở thành một phần không thể thiếu trong không gian ngày tết cổ truyền của người Hà thành. Từ thể loại tranh thờ, với những giá trị tâm linh, hay tranh chúc tụng thể hiện những ước mong về một năm mới tốt đẹp hơn, với sự đa dạng trong thể loại, tinh tế ở kỹ thuật tạo hình, tranh Hàng Trống đã góp phần làm phong phú đời sống văn hóa truyền thống, tạo nên cốt cách riêng trong thị hiếu của người kinh kỳ và là bộ phận không thể tách rời của tranh dân gian Việt Nam.
Từ khóa: Văn hóa dân gian, tranh Hàng Trống, Hà nội.

13. Lê Qúy Đôn - Nhà bác học lỗi lạc của Việt Nam/ Phạm Hồng Toàn// Tạp chí Văn hóa nghệ thuật .- Số 350 .- 8/2013 .- Tr. 103 - 106
Lê Qúy Đôn đã dành cả cuộc đời phục vụ cho sự phồn vinh của đất nước và hạnh phúc của nhân dân. Ông đã để lại cho hậu thế một kho thư tịch đồ sộ, một di sản tinh thần cực kì to lớn và quý báu, một biểu tượng cao đẹp về tinh thần học tập và niềm kiêu hãnh về truyền thống văn hiến Việt Nam. Ông thật xứng đáng là nhà bác học lỗi lạc nhất Việt Nam trong nghìn năm đất nước xây dựng nền độc lập tự chủ của dân tộc. Và ngày nay Lê Qúy Đôn vẫn là tấm gương sáng, niềm kiêu hãnh của chúng ta.
Từ khóa: Lịch sử, nhà bác học, Lê Qúy Đôn, Việt Nam.
                                                                                                                                                                                                                                        Trung tâm Thông tin - Thư viện