Nghiên cứu khoa học: khó mà không khó
12 tháng 5, 2016 bởi
Nghiên cứu khoa học: khó mà không khó
Administrator


Trong bài trước chúng ta đã cùng trao đổi lợi ích của việc nghiên cứu khoa học và thấy rằng ở trường đại học không gì giúp chúng ta học được nhiều điều bổ ích và có ý nghĩa đến thế. Bài này, chúng ta sẽ bàn về những khó khăn thường gặp trong quá trình tham gia nghiên cứu khoa học và cách giải quyết những khó khăn đó.

Khi nói đến nghiên cứu khoa học, chúng ta thường nghĩ đến cái gì đó to lớn, là công việc rất vất vả và đầy khó khăn như: chọn đề tài gì? lấy số liệu hoặc làm thí nghiệm thế nào? phân tích và xử lý số liệu ra sao…?
Để chọn được đề tài nghiên cứu, trước tiên chúng ta cần đầu tư suy nghĩ và trao đổi với các giảng viên về lĩnh vực mình đam mê để hiểu hơn các vấn đề trong lĩnh vực đó, những vấn đề còn chưa được nghiên cứu hoặc còn đang có nhiều tranh cãi. Thực tế cho thấy bất kể lĩnh vực nào cũng có rất nhiều vấn đề cần được nghiên cứu để đưa ra những khuyến nghị, giải pháp, sản phẩm hữu ích cho con người.
Làm thí nghiệm phân tích mẫu
Sau khi đã lựa chọn được đề tài nghiên cứu, chúng ta cần xác định rõ phạm vi, đối tượng và mục đích của việc nghiên cứu; tiếp đó cần lập kế hoạch cụ thể, như phân bố thời gian giữa học trên lớp và làm đề tài; phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên trong nhóm; tìm kiếm tài liệu, viết đề cương, dự kiến tiến độ thực hiện đề tài, chuẩn bị cơ sở vật chất vv… Việc nghiên cứu cơ sở lý thuyết của vấn đề nghiên cứu sẽ giúp chúng ta chuẩn bị tốt cho quá trình lấy số liệu hoặc làm thí nghiệm. Làm tốt được việc này thì các bước tiếp theo của quá trình nghiên cứu đề tài sẽ thuận lợi, tránh được lãng phí tài nguyên, nguồn lực do phải làm đi làm lại.
Cùng đo đếm kết quả
Trong quá trình thu thập thông tin, số liệu hoặc làm thí nghiệm cần thường xuyên trao đổi cùng giảng viên hướng dẫn để có thể lấy số liệu nhanh, chính xác và có giá trị nhất. Đây là quá trình thực hành, ứng dụng những kiến thức đã học vào thực tế, như việc theo dõi quá trình sinh trưởng của một cây trồng, các yếu tố tác động đến nó như thế nào và tại sao lại như thế…? Dưới sự hướng dẫn của giảng viên với việc kiến thức đã học, các khó khăn chắc chắn sẽ dần được giải quyết.
Công việc khó khăn nữa đó là quá trình viết báo cáo đề tài. Sau khi đã có số liệu, kết quả của quá trình nghiên cứu, chúng ta cần viết và trình bày báo cáo trước hội đồng nghiệm thu. Khi bắt tay vào viết báo cáo sẽ gặp một số vấn đề như việc trình bày như thế nào cho đúng với quy định, các chữ viết tắt, viết hoa, cách trình bày bảng biểu, hình vẽ, lỗi font chữ … Sự hỗ trợ của giảng viên hướng dẫn và Phòng Quản lý khoa học và Đảm bảo chất lượng Nhà trường ngay từ khi bắt đầu bắt tay vào viết báo cáo sẽ là một gợi ý hay để tránh tình trạng phải sửa đi sửa lại nhiều lần.
 
Và báo cáo trước hội đồng nghiệm thu
Tranh thủ trao đổi và lắng nghe các câu hỏi phản biện của bạn bè, thầy cô giáo trong quá trình thực hiện đề tài cũng là một gợi ý rất tốt giúp chúng ta có được lý luận sắc bén hơn, đỡ tốn tiền bạc và công sức hơn, có được cách làm và trình bày báo cáo rõ ràng hơn. 
 
Cùng lưu lại kỷ niệm khó quên

Nghiên cứu khoa học luôn là một công việc có nhiều thách thức, nhưng nếu chúng ta biết tranh thủ sự giúp đỡ hỗ trợ của bạn bè và thầy cô giáo thì đó không phải là một việc không thể.

ThS. Bùi Thị Xuân